De koning van Leeuwarden

Mindert Hepkema werd in 1881 geboren in Nijehaske en had sinds 1905 een eigen advocatenpraktijk in Leeuwarden. Mindert maakte naam door zijn werk en zijn vele maatschappelijke activiteiten in Friesland. Sport maakte een belangrijk onderdeel uit van zijn leven. Hij speelde decennia lang in het eerste elftal van de Leeuwarder voetbalclub Frisia. Hij nam daarnaast in zijn jeugd geregeld deel aan wielerwedstrijden in de omgeving van Heerenveen. Tennis, zeilen, zwemmen, kanoën en hockey waren sporten die Mindert tot aan zijn vijftigste actief zou beoefenen.

Mindert Hepkema slaagde erin om de Elfstedenvereniging op te richten door snel en slagvaardig te werk te gaan, terwijl er bij de Friesche IJsbond discussie ontstond na de eerste Elfstedentocht in 1909 over de toekomst van de Elfstedentocht, had Mindert de nieuwe organisatie, de Elfstedenvereniging al in de steigers gezet.

Mindert Hepkema kreeg in De Kanon fan de Fryske Skiednis een opvallend kleine rol toebedeeld. Heel anders dan bij sportpionier Pim Mulier het geval was, verdween de naam van Mindert Hepkema in de vergetelheid na zijn overlijden in 1947. Na de bezetting werd hij beschuldigd van collaboratie. Het werd hem door verzetskringen zwaar aangerekend dat hij tijdens de Duitse bezetting zijn krantenbedrijf niet had stopgezet.

De betekenis van Mindert Hepkema lag op een veel groter terrein dan dat van de organisatie van de Elfstedentocht. Mindert was de tweede zoon van Jacob Hepkema (1845-1919). In 1876 was zijn vader in Heerenveen begonnen met de uitgave van Het Nieuw Advertentieblad, in de volksmond al snel ‘De Hepkema’ genoemd, een advertentiekrant die uitgroeide tot een grote regionale krant in Friesland, het Nieuwsblad van Friesland. In 1907 kwam daar nog een krant bij, het Leeuwarder Nieuwsblad.

Het krantenbedrijf legde de familie Hepkema geen windeieren. Aan het begin van de twintigste eeuw behoorde de familie tot de top van een nieuwe klasse in Friesland die bestond uit ondernemers die optimaal hadden geprofiteerd van de kansen die de industrialisatie bood. Het gaf Mindert de mogelijkheid om een zeer exclusief leven te leiden. Na het overlijden van zijn broer Tjebbo Hepkema in 1929, moest hij noodgedwongen de leiding van de uitgeverij overnemen en dat combineren met zijn advocatenpraktijk.

‘De Koning van Leeuwarden’, Mindert Hepkema, behoorde in het Interbellum tot de meest invloedrijke personen van Leeuwarden. Hij was naast zijn werk als advocaat bestuurslid van de Elfstedenvereniging, De Spaarkas, de ANWB-afdeling Friesland, de Oldehove, het zwembad De Grote Wielen en de woningbouwvereniging Leeuwarden. In 1935 was hij de drijvende kracht achter de grote festiviteiten rondom het 500-jarig bestaan van de stad Leeuwarden.

Mindert Hepkema was pragmatisch ingesteld en zeer slagvaardig. Als bestuurder en organisator kon hij in korte tijd veel zaken voor elkaar krijgen. In het succes van de eerste Elfstedentochten had Mindert een groot aandeel.

Hepkema peinsde er tijdens de bezetting niet over om het uitgeven van het Nieuwsblad van Friesland stop te zetten nadat de Duitsers eisen aan de inhoud van de krant hadden gesteld. Na de oorlog beriep hij zich erop dat hij door de uitgave van zijn krant een deel van zijn medewerkers uit de Arbeitseinsatz had weten te houden, en dat de lezers dat wel tussen de regels hadden gelezen bij de pro-Duitse stukken in de krant. Van die argumenten van Mindert moesten de oud-verzetskringen na de oorlog niets hebben.

Vooral bij de leden van verzetsgroep Je Maintiendrai moest Mindert het ontgelden. Zij beschuldigden hem van collaboratiepraktijken. Direct na de bevrijding mocht het Nieuwsblad van Friesland niet meer verschijnen. Mindert moest met lede ogen aanzien dat op de persen van de familiedrukkerij de Heerenveense Koerier werd gedrukt. De verzetskrant nam direct na de bevrijding de plaats in van het Nieuwsblad van Friesland. In Leeuwarden keerde Hepkema’s Leeuwarder Nieuwsblad niet terug.

Hepkema had tijdens de bezetting noodgedwongen samen met de Leeuwarder Courant meegewerkt aan de uitgave van een fusiekrant, de pro-Duitse Friese Courant. De raad voor perszuivering eiste tegen Mindert in eerste instantie een ontzegging van achttien jaar voor een functie in de perswereld.

Hoewel Mindert zelf onder vuur lag, bleek dat geen beletsel om als advocaat de verdediging te voeren in zestien zaken betreffende Friezen die waren beschuldigd van collaboratie.

De bizarre nasleep van de Elfstedentocht in het voorjaar van 1947 is ook exemplarisch voor de tragisch verlopen laatste maanden in het leven van Mindert Hepkema.

Op 30 juli 1947 overleed Mindert op 65-jarige leeftijd. De rechter vond het in 1948 ongepast, ondanks aandringen van de verdediging, om postuum een uitspraak te doen over de zaak Hepkema. Voor de nabestaanden van Mindert Hepkema brak een moeilijke tijd aan. Het Nieuwsblad van Friesland kreeg in 1947 de mogelijkheid een doorstart te maken. In de drukkerij van Hepkema ontstond een haast onmogelijke situatie omdat in hetzelfde gebouw, met grotendeels dezelfde medewerkers, twee concurrerende kranten moesten worden gemaakt.

In 1953 viel het doek voor het Nieuwsblad van Friesland. Onder aanvoering van de zoon van Mindert, Jaap Hepkema, ontstond er tussen de familie Hepkema en Je Maintiendrai een slepend juridisch steekspel over de kosten die beide partijen aan elkaar waren verschuldigd voor het drukken van de krant tussen 1945 en 1947. Die strijd verliep via een groot aantal gerechtelijke uitspraken en duurde maar liefst tot in de jaren tachtig.

Dit boek beoogt een reconstructie te geven van het leven van Mindert Hepkema op basis van bronnenonderzoek in het archief van de familie Hepkema, en door
literatuurstudie. In deze casestudy ligt er een belangrijk accent op de periode 1945-1947, de periode waarin de naoorlogse zuivering en de Bijzondere Rechtspleging een belangrijke rol speelt.

ISBN: 9789082205244

‘It giet oan!’, zei Kroes

In ‘It giet oan!’, zei Kroes vertellen honderdzevenentwintig wedstrijdrijders hun verhaal. Twintig jaar na dato blikken zij terug op de laatst verreden Elfstedentocht van 4 januari 1997.

En meer dan dat…., in het boek is ook ruim aandacht voor de snel veranderende wereld na 1997. Het rijk geïllustreerde en prachtig vormgegeven boek is een must voor elke schaats en sportgeschiedenis-liefhebber!!

'It giet oan!' zei Kroes
It giet oan!’ zei Kroes

Achterkant 'Iet giet oan!' zei Kroes

 

ISBN: 9789082205220

Deelnemen mag… Winnen is een ander verhaal

Vrouwen in de Elfstedenwedstrijdtocht

Deelnemen mag… winnen is een ander verhaal!

In dit fraai geïllustreerde boek leest u alles over de historie van vrouwen in de Elfsteden wedstrijdtocht.

Meer dan 40 diepte-interviews met alle geklasseerde vrouwen in de Elfstedentocht geven een prachtig beeld van dit unieke Friese sportevenement. Zoals het verhaal van Klasina Seinstra en Gretha Smit. Of van Lenie van der Hoorn en Tineke Dijkshoorn!

Daarnaast biedt het boek een fascinerende inkijk in het verleden van de Vereniging Friesche Elfsteden over het onderwerp Vrouwen in de Tocht der Tochten.

Prachtige verhalen, talloze wetenswaardigheden en analyses maken het boek tot een waardevolle toevoeging aan de sportgeschiedenis.  Dit boek droeg bij aan nieuwe inzichten over de positie van vrouwen in de geschiedenis van de schaatssport. 

ISBN: 9789082205213

voorpagina

Reinier Paping. Held van de Elfstedentocht

Paping-omslag -BornmeerOp vrijdag 18 januari 1963 schreef Reinier Paping geschiedenis door de zwaarste Elfstedentocht aller tijden te winnen. Door deze nog altijd zeer tot de verbeelding sprekende overwinning groeide Paping uit tot een icoon van de Nederlandse sportgeschiedenis.
De naam Paping is als metafoor verbonden aan de strenge winter van 1963 en staat in het collectieve (sport)geheugen van Nederland gegrift. Ook drieënvijftig jaar na dato wordt Paping nog dagelijks aan zijn overwinning in de Elfstedentocht herinnerd.  De naam Paping heeft inmiddels een mythische klank gekregen. Hoewel Paping door zijn overwinning in de Elfstedentocht uitgroeide tot een landelijke bekendheid, werd er niet eerder een boek over hem geschreven.

.

Mark overhandigt het eerste exemplaar van 'Reinier Paping. Held van de Elfstedentocht' aan Olivier, een kleinzoon van Reinier Paping.
Mark overhandigt het eerste exemplaar van ‘Reinier Paping. Held van de Elfstedentocht’ aan Olivier, een kleinzoon van Reinier Paping.

.

ISBN: 9789056153717

De IJssterfamilie – 50 jaar de IJsster – Sneek

De IJsster is een unieke schaats- en skeelervereniging. De vereniging werd opgericht in september 1968 en is een begrip in Sneek en wijde omgeving. De club kreeg landelijke bekendheid door Ids Postma, Rixt Meijer, Bertjan van der Veen en Sjoerd de Vries. De rijke geschiedenis van De IJsster is ter ere van het 50-jarig jubileum uitvoerig beschreven in dit jubileumboek en voorzien van schitterende foto’s uit heden en verleden.

ISBN: 9789082205237